Bir üretim şirketi, üretiminin tamamını veya bir kısmını, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (DUY) kapsamında;

SİSTEME;

• Gün Öncesi Planlama piyasasında (GÖP) Sistem Gün Öncesi Fiyatı (SGÖF) ile ve/veya Sistem Marjinal Fiyatı (SMF) ile veya
•  GÜN ÖNCESİ PLANLAMA PİYASASINA;
• Saat bazında verilen yük alma teklifinin kabul edilmesi durumunda SGÖF ile veya
• DENGELEME GÜÇ PİYASASINA;
• Saat bazında verilen yük alma teklifinin kabul edilmesi durumunda SMF ile veya
• İKİLİ ANLAŞMA İLE ;
• Toptan Satış Firmasına ve/veya
• Dağıtım Firmasına (EDAŞ) ve/veya
• Serbest Tüketiciye ve/veya
• Dengelemeden Sorumlu Taraf’a

satabilir.

Söz konusu şirket Gün Öncesi Planlama Piyasasının kapanması ile birlikte, kalan Emre Amadeliği içinde DUY’da belirtilen hızlı tedarik olanaklarına sahipse Dengeleme Güç Piyasasına (DGP) belli koşullarda fiyat teklifi sunar ve satmaya çalışabilir.

Bir üretim şirketinin sisteme ve serbest piyasaya satış işlemlerindeki kar başarısı, uzun, orta ve kısa vadeli fiyat tahminlerinin başarısına bağlıdır. Serbest piyasada oluşan fiyatlar sürekli değişkenlik gösterdiğinden üretim şirketlerinin bu piyasada yapacağı ticaret (satış veya alış) büyük risk içerir. Üretim şirketi bu piyasalarda üretimini maliyetinin çok altında satmak (zarar) durumunda abilir veya bazı saatlerde hiç üretim yapmayabilir. Bu nedenle üretim şirketlerinin en azından sabit giderlerini karşılayacak miktardaki üretimlerini bir ikili anlaşma ile önceden belirlenmiş fiyat ve tedarik koşulları ile satmaları uygun olacaktır.

Üretim şirketi, ikili anlaşma müşterisi ile olan bir sonraki güne ait saatlik ikili anlaşmasını, her gün Piyasa Mali uzlaştırma Merkezi’ne (PMUM) belli bir saata kadar bildirmek zorundadır.

PMUM sadece saatlik ikili anlaşma miktarına bakar ve bu miktar müşterinin çekeceği net miktardır. PMUM ikili anlaşma fiyatına bakmamaktadır. Üretim şirketi üretim taahhüdünü yerine getiremediğinde, kalanını piyasadan almış sayılmaktadır. İkili anlaşmanın üzerindeki üretimini ise piyasaya satmış sayılacaktır. Yani mutlaka ikili anlaşmaya uyma kaygısı yoktur ve bu kapsamda ticaret yapılabilmektedir.

Şirketin tüm bu uzlaştırma hesaplarında açığa düşmemesi ve bir sürprizle karşılaşmaması için üretimlerini, tüketim tahminini, trafo kayıplarını, hat kayıplarını ve iletim sistemi kayıplarını, varsa ikili anlaşma yapmış olduğu müşterilerinin tüketim ve/veya dengesizlik durumlarını saatlik bazda takip etmelidir. Yine aynı şekilde saatlik bazdaki Yük Alma, Sisteme Satış,  Yük Atma ve Sistemden Alış miktarlarını ve fiyatlarını da takip etmelidir. Bunun devamında en azında günlük ve aylık uzlaştırma hesaplarına ve öngördüğü raporlara ulaşabilmelidir.

Üretim Şirketi – Serbest Tüketici

Bir üretim şirketi bir veya daha fazla serbest tüketiciye enerji satabileceği gibi, bir toptan satış şirketi de bir serbest tüketiciye enerji satabilir. Burada önemli olan Serbest Tüketici Belgesine sahip bir tüketici ile tam tedarik anlaşması yapılması ve bunun iç ihtiyaç sayacıymış gibi kendi üzerinize kaydedilmek üzere PMUM’a bildirilmesidir.

Enerji arz fazlalığının olduğu dönemlerde serbest tüketicilere enerji satmak muhakkak ki doğru bir tercih olacaktır. Çünkü bu durumda, piyasa fiyatı ortalaması, dağıtım şirketlerinin satış fiyatlarına göre çok aşağıda kalmaktadır. Üstelik sizin Dağıtım Şirketleri gibi bir gideriniz de yoktur.

EPDK’nın serbest tüketici limitini 2010 yılı için 100.000 kWh/ yıl olarak açıklaması ve bunu ileride daha da düşürecek olması, dağıtım şirketlerini tedirgin etmiş ve üretim şirketleri ile olan ikili anlaşmalarını düşürmek için arayışlara sevk etmiştir. Arz fazlalığı sebebiyle serbest tüketicilerin dağıtım şirketlerinde kaçışı ve yeni tedarikçi arayışları hızlanmıştır. Üretim şirketleri ve toptan satış şirketleri için doğru tercihlerle bunu fırsata çevirmek pekala mümkündür.